"Kennis is macht", dat klinkt mooi op een tegeltje. Maar wat als je er een prijskaartje op kan plakken? Dat is precies wat een recente studie deed. En de cijfers zijn opvallender dan je zou denken.
Het bewijs dat we lang misten
Dat mensen met meer financiële kennis het beter doen, vermoedde men al langer. Het probleem: is dat oorzaak of gevolg? Misschien weten rijke mensen gewoon meer over geld omdat ze rijk zijn.
Een studie uit 2025 (De Beckker e.a., Economics Letters), met de Belgische onderzoeker Kenneth De Beckker, loste dat elegant op. Ze maten de financiële kennis van 475 gezinnen in 2011, en keken pas acht jaar later, in 2019, naar hun inkomen en spaargeld. Je inkomen van 2019 kan onmogelijk je kennis van 2011 beïnvloed hebben. Wat overblijft is een echt oorzakelijk verband: meer kennis vandaag, meer vermogen later.
Wat het concreet oplevert
De onderzoekers rekenden het uit, netjes gecorrigeerd voor leeftijd, opleiding en gezinssituatie:
- Elk extra juist antwoord op een simpele kennistest ging samen met €4.644 meer inkomen én €12.540 meer spaargeld.
- Wie hoog scoorde tegenover wie laag scoorde: een verschil van €12.900 meer inkomen en €20.892 meer spaargeld.
Laat dat laatste even bezinken. Bijna 21.000 euro meer op de rekening, niet door harder te werken of meer te verdienen, maar puur door beter te begrijpen wat je met je geld doet.
Zelfs slimme mensen hebben blinde vlekken
Het mooie aan de studie: de test was niet moeilijk. Vier vragen over samengestelde interest, inflatie, spreiding en de link tussen rente en obligaties. 95 procent kende samengestelde interest. Maar amper 30 procent wist wat er met obligatiekoersen gebeurt als de rente stijgt.
Met andere woorden: financiële blinde vlekken zijn niet iets voor "de anderen". Bijna iedereen heeft er, ook mensen die hun vak perfect beheersen. Een ondernemer die zijn markt door en door kent, kan perfect worstelen met de vraag of hij nu loon of dividend uitkeert, of wat hij met de cash in zijn vennootschap moet.
Waarom dit voor ondernemers dubbel telt
Als werknemer heb je nog een werkgever, een sociaal secretariaat, een systeem dat een deel voor je regelt. Als ondernemer ben je je eigen financieel directeur, of je dat nu wil of niet. Elke beslissing over verloning, investeren, reserves en pensioen ligt bij jou. En volgens deze studie wordt het verschil tussen die beslissingen goed of minder goed nemen, in euro's uitbetaald. Elk jaar opnieuw.
De studie toont trouwens ook aan dat het effect meegroeit met je leven: bij jonge mensen werkt kennis vooral op je inkomen (betere keuzes in je carrière en je zaak), bij oudere mensen vooral op je vermogen en je pensioen. Het loont dus vroeg, en het blijft lonen.
De kennis is de investering met het hoogste rendement
We rekenen graag op investeringen: een machine, een pand, een aandeel. Maar de investering die volgens dit onderzoek gemiddeld het meeste oplevert, kost geen kapitaal. Het is de tijd die je neemt om te begrijpen wat je met je geld doet. Dat rendeert, aantoonbaar, tot in je pensioen.
Bron: De Beckker, K., Frijns, B., Hubers, F. & Derkx, S. (2025), "The long-term impact of financial literacy on wealth: Evidence from longitudinal data", Economics Letters 257, 112682. Cijfers via het onderzoek en de bespreking ervan in Trends (Ilse De Witte). Dit artikel is algemene informatie en geen persoonlijk advies.